Mở một cửa hàng vật phẩm phong thuỷ cần những gì
Cửa hàng vật phẩm phong thuỷ nhìn từ ngoài vào có vẻ dễ: hàng nhẹ, không hỏng, không hạn sử dụng, lãi gộp nghe nói là cao. Ba điều đó đúng một phần, và chính vì đúng một phần nên nó kéo nhiều người vào rồi mắc kẹt ở phần còn lại.
Bài này liệt kê phần còn lại.
Vốn: bốn khoản, không phải một
Người mới thường chỉ tính tiền hàng. Thực tế có bốn khoản và khoản thứ tư mới là khoản giết người:
- Tiền hàng ban đầu — hàng bày phải đủ để quầy không trống, mà hàng bày thì phần lớn chưa bán được ngay.
- Tiền mặt bằng — thường phải đặt cọc vài tháng cộng trả trước vài tháng, tức là một khoản lớn rời túi trước khi có đồng doanh thu nào.
- Tiền sửa chữa và trang bị — tủ kính, đèn, biển hiệu, sơn sửa, camera, phần mềm bán hàng.
- Tiền nuôi cửa hàng khi chưa có khách — đây là khoản hay bị bỏ qua nhất. Ba tới sáu tháng đầu thường lỗ, và tiền thuê, tiền điện, tiền lương vẫn phải trả đủ.
Nguyên tắc an toàn: nếu hết vốn trước khi qua được sáu tháng đầu thì chưa nên mở, dù ba khoản kia đã đủ.
Bán cho ai — câu phải trả lời trước khi tìm mặt bằng
Ba nhóm khách rất khác nhau, và không cửa hàng nhỏ nào phục vụ tốt cả ba cùng lúc:
- Khách mua tặng — cần gói đẹp, cần tư vấn nhanh, mua theo dịp, ít quay lại.
- Khách mua cho mình — hỏi kỹ, so sánh nhiều nơi, mua ít nhưng quay lại và giới thiệu người khác.
- Khách buôn — mua số lượng, ép giá, trả chậm, và có thể biến mất khi tìm được nguồn rẻ hơn.
Chọn nhóm nào thì quyết luôn mặt bằng, cách bày hàng, mức giá và cách nói chuyện. Trả lời câu này sau khi đã ký hợp đồng thuê là làm ngược.
Mặt bằng: bảy thứ đi xem phải kiểm
- Lượng người đi bộ qua vào giờ mình định mở cửa, không phải giờ cao điểm chung.
- Chỗ để xe cho khách — với hàng phải cầm lên xem, khách không dừng lại nếu không có chỗ dừng.
- Bậc thềm và lối vào: cao quá thì người lớn tuổi ngại bước vào.
- Mặt tiền nhìn thấy từ xa bao nhiêu mét, có bị cây hay cột điện che không.
- Nguồn điện đủ cho hệ đèn trưng bày, và có đường dây riêng không.
- Chỗ để kho — hàng không thể chất hết ra quầy.
- Hàng xóm bán gì: hỗ trợ nhau hay cạnh tranh trực tiếp.
Hợp đồng thuê: mấy điều khoản hay bỏ qua
- Thời hạn và điều kiện tăng giá. Tăng bao nhiêu phần trăm mỗi kỳ, báo trước bao lâu.
- Quyền sửa chữa — được đục tường không, được thay biển không, trả nhà thì phải hoàn trạng tới mức nào.
- Điều kiện chấm dứt sớm từ cả hai phía, và tiền cọc xử lý ra sao.
- Ai chịu phí khi hạ tầng hỏng: thấm dột, điện nước, an ninh chung.
Đây là chỗ nên nhờ người có chuyên môn pháp lý đọc giúp một lần. Chi phí đó nhỏ hơn rất nhiều so với một điều khoản bất lợi kéo dài ba năm.
Nguồn hàng: đừng chôn vốn ở vòng đầu
Sai lầm phổ biến nhất của vòng nhập đầu tiên là nhập nhiều loại, mỗi loại một ít, theo cảm tính về thứ mình thích. Cách an toàn hơn:
- Nhập ít loại, mỗi loại vài mức giá — để biết khách chọn mức nào trước khi mở rộng.
- Ưu tiên nhóm hàng bán được quanh năm, không phụ thuộc một dịp lễ duy nhất.
- Thoả thuận rõ chuyện đổi hàng chậm luân chuyển với nhà cung cấp ngay từ đầu, nếu họ chấp nhận.
- Giữ lại vốn cho vòng nhập thứ hai — vòng đó mới là vòng nhập theo dữ liệu thật.
Giá bán và lãi thật
Lãi gộp cao không có nghĩa lãi ròng cao. Trừ đủ các khoản sau mới ra con số thật: tiền thuê, điện nước, lương (kể cả lương cho chính mình), hao hụt và vỡ, hàng tồn phải giảm giá, chi phí bán online nếu có, và thuế.
Một cách tự kiểm đơn giản: tính xem mỗi tháng cần bán bao nhiêu món ở mức giá trung bình để hoà vốn. Nếu con số đó lớn hơn lượng khách thực tế đi qua cửa, thì mô hình có vấn đề ngay từ trên giấy.
Bán hàng tử tế mà vẫn sống được
Ngành này có một cám dỗ rõ: gieo nỗi lo rồi bán cách giải. Cách đó bán được nhanh nhưng đắt về lâu dài — khách mua vì sợ thường không quay lại, và họ kể lại trải nghiệm đó cho người khác.
Cách bền hơn là nói thật về món hàng: chất liệu gì, có xử lý không, dùng vào việc gì, và thẳng thắn rằng nhiều món chủ yếu để trang trí. Khách được nói thật thì quay lại, và họ dẫn người khác tới.
Dấu hiệu nên dừng lại
- Phải vay để trả tiền thuê tháng thứ hai.
- Hàng tồn tăng liên tục ba tháng mà doanh thu đứng yên.
- Mình dành phần lớn thời gian chạy theo khách buôn ép giá thay vì phục vụ khách lẻ.
- Không còn nhớ lần cuối tự tính lãi ròng là khi nào.
Dừng lại đúng lúc là một quyết định kinh doanh, không phải một thất bại. Sang lại cửa hàng khi hàng còn tốt bao giờ cũng được giá hơn khi đã cạn vốn.
Tóm lại
Bốn khoản vốn chứ không phải một, chọn nhóm khách trước khi chọn mặt bằng, nhập ít loại ở vòng đầu, và tính lãi ròng chứ đừng nhìn lãi gộp. Làm được bốn điều đó thì phần còn lại là chuyện kiên trì.